സാധു ആനന്ദവനം മഹാമണ്ഡലേശ്വർ; സ്വാമി കാശികാനന്ദഗിരിയ്ക്ക് ശേഷം ഇതേ സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന ആദ്യ മലയാളി

12 വർഷത്തിലധികമായി ജൂന അഖാഡയുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരികയായിരുന്നു തൃശൂർ സ്വദേശിയായ സാധു ആനന്ദവനം. പൂർവാശ്രമത്തിൽ പ്രമുഖ മലയാള മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകനും കലാലയ കാലത്ത് എസ്എഫ്‌ഐ നേതാവുമായിരുന്നു. കേരള പ്രസ് അക്കാദമിയിലെ മാധ്യമ പഠനത്തിൽ ഒന്നാം റാങ്ക് നേടിയിരുന്നു.

മഠങ്ങളും ശങ്കരാചാര്യർമാരും

സന്യാസസമ്പ്രദായങ്ങളെ ദശനാമി എന്ന പേരിൽ 10 ആയി തിരിച്ച ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രാജ്യത്തിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലായി നാലു മഠങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു. കർണാടകയിലെ ശൃംഗേരി(തെക്ക്), ഒറീസയിലെ പുരി ഗോവർദ്ധന പീഠം(കിഴക്ക് ), ഗുജറാത്തിലെ ദ്വാരക (പടിഞ്ഞാറ്), ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ജ്യോതിർമഠം(വടക്ക് ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച മഠങ്ങളുടെ തലവന്മാരാണ് ശങ്കരാചാര്യർ. ആചാര്യ സ്വാമികളെ പിൻഗാമികളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാനാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആദി ശങ്കരാചാര്യർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ സന്യാസിമാർക്ക് ഭാരതി, സരസ്വതി, സാഗരം, തീർത്ഥ, പുരി, ആശ്രമം, ഗിരി, പർവതം, ആരണ്യ,വന എന്നീ പത്ത് (ദശ) നാമ പ്രത്യയങ്ങൾ ഉള്ളതിനാലാണ് ദശനാമി ക്രമം എന്ന് പറയുന്നത്.

advertisement

എന്താണ് മഹാമണ്ഡലേശ്വർ

സാധു എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന സന്ന്യാസിമാരെ പ്രത്യേക പാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കും കീഴിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് അഖാഡകൾ. സന്യാസസ്ഥാപനങ്ങളോ വിഭാഗങ്ങളോ എന്ന് പറയാം. അഖാഡകളെ ധാർമ്മികമായി നയിക്കുകയാണ് നൽകുന്നവരാണ് മഹാമണ്ഡലേശ്വർ.

എന്താണ് അഖാഡ

പോരാട്ടം അല്ലെങ്കിൽ ഗുസ്‌തിയുടെ ഗോദ എന്നും അർത്ഥമുള്ള അഖാഡയ്ക്ക് സംവാദവേദി എന്നാണ് അർഥം കൽപ്പിക്കുന്നത്. സാധനയ്ക്കും ജപത്തിനും തപസിനും ഒപ്പം ധർമ സംരക്ഷണത്തിനായി പോരാട്ടത്തിന് തയ്യാറുള്ളവരാണ് അഖാഡകൾ എന്നാണ് വിവക്ഷ.

കുംഭമേളയിൽ 13 അംഗീകൃത അഖാഡകളുണ്ട്. ശങ്കരാചാര്യർ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് ശൈവ അഖാഡകളിലായി മുൻ പറഞ്ഞ ദശനാമി സന്യാസിമാർ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജുന (ഭൈരവ്), നിരഞ്ജനി, അടൽ, ആവാഹൻ, ആനന്ദ്, അഗ്നി, മഹാനിർവാണി എന്നിവയാണ് ഈ അഖാഡകൾ . ഇതിൽ ജുന അഖാഡയാണ് ഏറ്റവും പുരാതനവും വലുതും. കുംഭമേളയിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്ന ജുന അഖാഡയുടെ ആസ്ഥാനം വാരണാസിയാണ്.

നിരഞ്ജനി അഖാഡയുടെ മഹാമണ്ഡലേശ്വർ ആയിരുന്നു സ്വാമി കാശികാനന്ദഗിരി മഹാരാജ്.

വിഷ്ണുഭക്തരുടെതാണ് ശ്രീ നിർമോഹി അനി അഖാഡ, ശ്രീ ദിഗംബർ ആനി അഖാഡ, ശ്രീ നിർവാണി അഖാഡ എന്നി വൈഷ്ണവ അഖാഡകൾ.

ഗുരുനാനാക്കിന്റെ പുത്രൻ ശ്രീചന്ദിന്റെ പ്രബോധനങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവരുടെതാണ് ശ്രീ പഞ്ചായത്തി ബഡാ ഉദാസീൻ അഖാഡ, ശ്രീ പഞ്ചായതി നയ ഉദസിൻ അഖാഡ, ശ്രീ നിർമ്മൽ പഞ്ചായത്തി അഖാഡ എന്നി മൂന്ന് ഉദാസീൻ അഖാഡകൾ.

കുംഭമേളയിൽ വെച്ചാണ് അഖാഡയിലെ മുഴുവൻ സാധുക്കൾക്കും ദീക്ഷ കൊടുക്കുന്നത്.