ഇറാന്റെ അടുത്ത പരമോന്നത നേതാവാകുന്ന മോജ്തബ ഹുസൈനി ഖമനയി ആരാണ്?

Published by:Rajesh V
news18-malayalam

Last Updated:Mar 04, 2026 1:51 PM IST

പരസ്യമായ പ്രസംഗങ്ങളിലോ ഔദ്യോഗിക പദവികളിലോ അദ്ദേഹം അധികം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറില്ലെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ നിയമനങ്ങൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങൾ, സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ തിരശ്ശീലക്ക് പിന്നിൽ‌ നിന്ന് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന വ്യക്തിയായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്

ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമനയിയുടെ പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മോജ്തബ ഹുസൈനി ഖമനയി ചുമതലയേൽക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. 1969ൽ ഇറാനിലെ മഷാദിൽ ജനിച്ച മോജ്തബയുടെ ബാല്യം, ഇറാന്റെ അവസാനത്തെ ഷാ ആയിരുന്ന മുഹമ്മദ് റിസ പഹ്‌ലവിക്കെതിരെ പോരാടി തന്റെ പിതാവ് ഒരു പ്രമുഖ പുരോഹിതനായി വളർന്നുവന്ന കാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു. 1979ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവം രാജ്യത്തെ അടിമുടി മാറ്റുകയും ഖമനയി കുടുംബത്തെ പുതിയ ഭരണക്രമത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

പിന്നീട് ഇറാന്റെ പ്രധാന ഷിയാ ദൈവശാസ്ത്ര കേന്ദ്രമായ ഖോമിലെ സെമിനാരികളിൽ നിന്ന് മോജ്തബ മതപഠനം പൂർത്തിയാക്കുകയും ‌'ഹുജ്ജത്തുൽ ഇസ്‌ലാം'എന്ന പദവി നേടുകയും ചെയ്തു. ഉന്നത റാങ്കുള്ള ആയത്തുള്ളമാരുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, പരമോന്നത നേതാവിന്റെ ഓഫീസിനുള്ളിൽ മോജ്തബ ക്രമേണ തന്റെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിച്ചു.

സൈനിക ബന്ധവും സ്വാധീനവും

യൗവനകാലത്ത് ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിൽ മോജ്തബ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ അനുഭവം ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇറാന്റെ ശക്തമായ സുരക്ഷാ വിഭാഗങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. യാഥാസ്ഥിതിക വിഭാഗങ്ങളുമായും റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡുമായും അദ്ദേഹം അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നതായി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

പരസ്യമായ പ്രസംഗങ്ങളിലോ ഔദ്യോഗിക പദവികളിലോ അദ്ദേഹം അധികം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറില്ലെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ നിയമനങ്ങൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങൾ, സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ തിരശ്ശീലക്ക് പിന്നിൽ‌ നിന്ന് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന വ്യക്തിയായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.

‌നിയമനവും വിവാദങ്ങളും

ഇറാനിലെ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് പുരോഹിതന്മാരുടെ സമിതിയായ 'അസംബ്ലി ഓഫ് എക്‌സ്‌പെർട്‌സ്' ആണ് പരമോന്നത നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. അലി ഖമനയിയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സമിതി യോഗം ചേരുകയും മോജ്തബയെ ഈ സ്ഥാനത്തേക്ക് പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

എങ്കിലും ഈ നിയമനം വിവാദങ്ങൾക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. രാജഭരണത്തെ എതിർത്തുകൊണ്ട് രൂപീകരിച്ച ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കിൽ, മുൻ നേതാവിന്റെ മകനെത്തന്നെ അടുത്ത നേതാവായി വാഴിക്കുന്നത് കുടുംബവാഴ്ചയ്ക്ക് തുടക്കമിടുമെന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു. പരമോന്നത നേതാവാകാൻ ആവശ്യമായ പരമ്പരാഗത മതപരമായ യോഗ്യതകൾ മോജ്തബയ്ക്ക് ഉണ്ടോ എന്നതിലും ചിലർ സംശയം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രമുഖ യാഥാസ്ഥിതിക രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ മകളായ സഹ്ര ഹദ്ദാദ്-ആദലാണ് മോജ്തബയുടെ ഭാര്യ. ഇറാന്റെ ഉന്നതതല ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കാൻ ഈ വിവാഹം സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. പൊതുവേ സ്വകാര്യജീവിതം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവർക്ക് കുട്ടികളുണ്ട്.

തന്റെ പിതാവിന്റെ പാരമ്പര്യം മുമ്പോട്ട് കൊണ്ടുപോകുമോ അതോ പുതിയൊരു പാത സ്വീകരിക്കുമോ എന്നത് വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇറാന്റെ ഭാവി നിശ്ചയിക്കും. ദീർഘകാലമായി തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ അധികാരം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ഒരു പുരോഹിതന്റെ ഈ വളർച്ച ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ മാറ്റങ്ങളിലൊന്നാണ്.

Summary: Following the reported death of Ayatollah Ali Khamenei in joint Israel-U.S. strikes, his son, Mojtaba Hosseini Khamenei, is positioned to become Iran’s next Supreme Leader. Born in 1969, Mojtaba rose to prominence not through public office, but through strategic behind-the-scenes influence within his father’s office and the clerical centers of Qom.