• HOME
  • »
  • NEWS
  • »
  • opinion
  • »
  • Green Hydrogen | ആത്മനിർഭർ ഭാരത്; ലോകത്തിന് വേണ്ടി ഇന്ത്യയ്ക്ക് എങ്ങനെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും?

Green Hydrogen | ആത്മനിർഭർ ഭാരത്; ലോകത്തിന് വേണ്ടി ഇന്ത്യയ്ക്ക് എങ്ങനെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും?

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മലിനമായ 20 നഗരങ്ങളിൽ 13 എണ്ണവും ഇന്ത്യയിലാണ്.

  • Share this:
    സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ ഉള്ളതു കൊണ്ടും അനുകൂലമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപര സാഹചര്യങ്ങളായതിനാലും ഇന്ത്യയ്ക്ക് (India) ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ (Green Hydrogen) ഉത്പാദനത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകാൻ കഴിയും. പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വിഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹൈഡ്രജൻ (Hydrogen) ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് പ്രകൃതിവാതകത്തിൽ (natural gas) നിന്ന് ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ചെലവ് കുറഞ്ഞ പദ്ധതിയാണ്. ചില പ്രത്യേക സമയങ്ങളിൽ മിച്ച വൈദ്യുതിയിലൂടെ വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണ പ്രക്രിയ (electrolysis) നടത്തി ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് ചെലവ് വളരെ കുറവാണ്.

    ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മലിനമായ 20 നഗരങ്ങളിൽ 13 എണ്ണവും ഇന്ത്യയിലാണ്. ഇന്ത്യയിലുടനീളം 50 ശതമാനത്തിലധികം സ്ഥലങ്ങളിൽ മലിനീകരണ തോത് പിഎം10 ആണ്. ഹൈഡ്രജനെ വിവിധ മേഖലകളിൽ സംഭരിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്നതിനാൽ, വൈദ്യുതിയെ ഹൈഡ്രജനാക്കി മാറ്റുന്നത് വേരിയബിൾ ഊർജ്ജ വിതരണവും ഡിമാൻഡും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും.

    ഊർജമേഖലയിലെ പരിവർത്തനത്തിനായുള്ള വഴികൾ ലോകം തേടുമ്പോൾ, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജന്റെ കാര്യത്തിൽ സ്വയം പര്യാപ്തത കൈവരിക്കുക മാത്രമല്ല, കയറ്റുമതി വിപണികൾക്കായി ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുക കൂടിയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം. 2030 ഓടെ 450 ജിഗാവാട്ട് പുനരുപയോഗ ഊർജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുക എന്ന നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന് അനുസൃതമാണ് ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജനിലൂടെ ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിൽ രാജ്യം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പാരീസ് ഉടമ്പടി പ്രകാരം ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കുക എന്നതും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമാണ്.

    ജലത്തെ ഇലക്ട്രോളിസിസിന് (വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണം) വിധേയമാക്കി ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. അതായത് ജലത്തെ (H2O) ഹൈഡ്രജൻ, ഓക്സിജൻ എന്നിവയുടെ ഘടകങ്ങളായി വിഭജിക്കാൻ വൈദ്യുത പ്രവാഹം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ വൈദ്യുത പ്രവാഹം ഒരു പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കാവുന്ന സ്രോതസ്സിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ (ഉദാ. സോളാർ, കാറ്റാടി ടർബൈൻ ഉപയോഗിച്ച് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി, ജലവൈദ്യതി) ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ഹൈഡ്രജനെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

    വ്യാവസായിക ഹൈഡ്രജന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഏകദേശം 70 മെട്രിക് ടൺ (MT), നിലവിൽ പ്രകൃതിവാതകത്തിൽ നിന്നാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. സ്റ്റീം മീഥേൻ റിഫോമിംഗ് (SMR) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പരമ്പരാഗത പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് ഇവിടെ ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതു വഴി വലിയ അളവിൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് (CO2) പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നുണ്ട്.

    നിലവിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ ആവശ്യകതയുടെ 80 ശതമാനവും ആശ്രയിക്കുന്നത് മൂന്ന് ഇന്ധനങ്ങളെയാണ്. കൽക്കരി, എണ്ണ, ഖര ബയോമാസ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഇന്ധനങ്ങൾ. ശുദ്ധമായ ഇന്ധനങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ പരിവർത്തനത്തിന് ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ വലിയ പങ്കു വഹിക്കും. ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗത്തിലൂടെ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളോ, സൾഫർ ഓക്സൈഡുകളോ, ഭൂതല ഓസോണുകളോ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഒരു ഇന്ധന സെല്ലിൽ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് വെള്ളമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും പുറപ്പെടുവിക്കുന്നില്ല. ഹൈഡ്രജൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള മാറ്റം ഇന്ത്യയുടെ ഹൈഡ്രോ കാർബൺ ഇന്ധനങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, പൗരന്മാർക്ക് ശുദ്ധവായു ശ്വസിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ് നൽകുന്നത്. ഹരിതഗൃഹ വാതക (GHG) പുറന്തള്ളൽ സമ്പൂർണമായി കുറയ്ക്കുകയും കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ ലഘൂകരിക്കുകയുമാണ് മോദി സർക്കാരിന്റെ ആത്മനിർഭർ ഭാരതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

    Also Read-Hijab Row | ഹിജാബ് വിഷയം: വിവാദത്തെ ദേശീയ വിഷയമായി ഉയർത്തിക്കൊണ്ട് വരരുതെന്ന് അഭിഭാഷകരോട് സുപ്രീം കോടതി

    സോളാർ ഫോട്ടോവോൾട്ടായിക്‌സിന്റെയും ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളുടെയും സമീപകാല വിജയങ്ങൾ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾക്കും നയങ്ങൾക്കും ആഗോളതലത്തിൽ ശുദ്ധമായ ഊർജ വ്യവസായങ്ങൾ കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതാണ്. ഇന്ത്യയുടെ പ്രാഥമിക ഊർജ ഉപഭോഗത്തിന്റെ 20 ശതമാനം മാത്രമാണ് വൈദ്യുതി. വൈദ്യുതി പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ഊർജത്തിൽ നിന്ന് ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ ഉപഭോഗ വിപണിയുടെ മറ്റ് 80 ശതമാനത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അവിടെയാണ് ഹൈഡ്രോകാർബണുകളുടെ ആധിപത്യവും ഇറക്കുമതിയിലുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ആശ്രിതത്വവും പ്രകടമാകുന്നത്.

    പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വിഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ഊർജം സംഭരിക്കുന്നതിനുള്ള മുൻ‌നിര ഓപ്ഷനുകളിലൊന്നാണ് ഹൈഡ്രജൻ. വൈദ്യുതി സംഭരിക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ് കുറഞ്ഞ ഓപ്ഷനാണ് ഇത് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. ഹൈഡ്രജനും ഹൈഡ്രജൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇന്ധനങ്ങളും ദീർഘ ദൂരങ്ങളിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്ത്യ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ഓസ്‌ട്രേലിയ, ലാറ്റിനമേരിക്ക പോലുള്ള സമൃദ്ധമായി സൗരോർജ്ജം, കാറ്റ് എന്നീ വിഭവങ്ങൾ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇവ ലഭ്യമല്ലാത്ത മറ്റിടങ്ങളിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയും

    ഹൈഡ്രജന് നിരവധി പ്രത്യേകതകളുണ്ട്. ഇവ രാസ സംഭരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം. ഊർജ്ജ വാഹക ഘടമായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. കൂടാതെ വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദനത്തിനുള്ള ഫീഡ്സ്റ്റോക്കായും ഹൈഡ്രജന് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും. ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ ഹൈഡ്രജന്റെ പങ്ക് ഇന്ധനമെന്ന നിലയിൽ അതിന്റെ ഉപയോഗത്തിനപ്പുറം ഊർജ്ജ വാഹകൻ എന്ന നിലയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. ഇത് ദീർഘകാല സീസണൽ സംഭരണവും ഡിസ്പാച്ച് ഫ്ലെക്സിബിലിറ്റിയും ഉറപ്പാക്കും. ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ, രാസവള മേഖലയിൽ ഗ്രീൻ അമോണിയ പോലെയുള്ള നിരവധി ഓപ്ഷനുകളിലേയ്ക്കും വഴി തുറക്കും.

    ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യയ്ക്ക് വ്യവസായം, ഗതാഗതം, ഊർജ്ജം തുടങ്ങിയ മേഖലകളെ ഡീ കാർബണൈസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗം വർധിച്ചാൽ ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും പ്രത്യേകിച്ച് സ്റ്റീൽ, സിമന്റ് ഉത്പാദനം, ഗതാഗതം, ഷിപ്പിംഗ്, വ്യോമയാനം എന്നീ മേഖലകളിലെ ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രകൃതി വാതകം, കൽക്കരി അല്ലെങ്കിൽ എണ്ണ ഉൽപന്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പകരമായി ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കാം. ഇന്ത്യയുടെ വ്യവസായ മേഖലയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹൈഡ്രജന് വലിയ സാധ്യതകളുണ്ട്.

    സമീപ വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ അതിവേഗം വളർന്ന ഒരു മേഖലയാണ് ഗതാഗതം. ഹൈവേകൾ, റെയിൽവേ, മെട്രോ ലൈനുകൾ തുടങ്ങി വിമാനത്താവളങ്ങളും തുറമുഖങ്ങളും അടക്കം ഗതാഗത മേഖലയിൽ വലിയൊരു വിപുലീകരണത്തിനാണ് ഇന്ത്യ ഒരുങ്ങുന്നത്. ഗതാഗതം, പ്രത്യേകിച്ച് ദീർഘദൂര, ഉയർന്ന ഇന്ധന-ഉപഭോഗ സാധ്യതകളുള്ള മേഖലകളിൽ ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെൽ ഇലക്‌ട്രിക് വെഹിക്കിൾ (എഫ്‌സിഇവി) വഴി ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് പ്രാഥമിക പരിഗണന നൽകും. സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഈ പുതിയ മേഖല വഴി ഗതാഗതത്തെയും ഊർജത്തെയും ഡീകാർബണൈസ് ചെയ്യുന്നതിൽ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുമെന്ന് മാത്രമല്ല, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും ഇതുവഴി സാധിക്കും.

    2021 ഓഗസ്റ്റ് 15ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ദേശീയ ഹൈഡ്രജൻ മിഷൻ (NHM) ആരംഭിക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇന്ത്യയെ ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപാദനത്തിലും കയറ്റുമതിയിലും ഒരു ആഗോള കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ഈ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഊർജ സ്വാശ്രയ മേഖലയിൽ പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ രാജ്യത്തെ സഹായിക്കുക മാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടും ശുദ്ധമായ ഊർജ പരിവർത്തനത്തിന്റെ മാതൃകയായി മാറുക കൂടിയാണ് ഹൈഡ്രജൻ മിഷന്റെ ലക്ഷ്യം.

    ഇതനുസരിച്ച്, ഗതാഗതം ഉൾപ്പെടെ ഒന്നിലധികം മേഖലകളിൽ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദനവും ഉപയോഗവും വർധിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ദേശീയ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ എനർജി മിഷൻ ഡോക്യുമെന്റ്, ഊർജ്ജ മന്ത്രാലയം (എംഎൻആർഇ) തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

    കഴിഞ്ഞ ദിവസം അവതരിപ്പിച്ച ബജറ്റിൽ, 2030-ഓടെ സ്ഥാപിത സൗരോർജ്ജ ശേഷി 280 GW എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കുന്നതിനായി ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം സുഗമമാക്കുന്നതിന്, ഇൻസെന്റീവിനായി 19,500 കോടി രൂപ അധികമായി വകയിരുത്തിയിരുന്നു. പോളിസിലിക്കൺ മുതൽ സോളാർ പിവി മൊഡ്യൂളുകൾ വരെയുള്ള സമ്പൂർണ്ണ സംയോജിത നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകി ഉയർന്ന കാര്യക്ഷമതയുള്ള മൊഡ്യൂളുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഇൻസെന്റീവാണിത്.

    ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ പദ്ധതി വേഗത്തിലാക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട ഒരു പ്രധാന ഘട്ടം ഹൈഡ്രജന്റെ ഉൽപാദനത്തിനും ഉപയോഗത്തിനുമായി ശക്തവും സുസ്ഥിരവുമായ ഒരു ആഭ്യന്തര വിപണി സ്ഥാപിക്കുക എന്നതാണ്. ഇത് ഒരു നിശ്ചിത ഹൈഡ്രജൻ ഡിമാൻഡ് സൃഷ്ടിക്കും. ശക്തമായ ആഭ്യന്തര വിപണി ഈ മേഖലയിൽ ഒരു സുപ്രധാന നേട്ടമായിരിക്കും. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെയും ഹൈഡ്രജൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാൻ ഇത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കും. ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ വിപണി വികസിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജനെ ഒരു ഡീകാർബണൈസേഷൻ ഓപ്ഷനായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പ്രശ്നങ്ങളുടെ ലഘൂകരണത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സുപ്രധാന സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയും.

    ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജന്റെ ആവശ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഇനിപ്പറയുന്ന രീതികൾ അവലംബിക്കാവുന്നതാണ്. അമോണിയയുടെ ഉടനടിയുള്ള ആവശ്യം, വാതക മിശ്രിതവും മറ്റ് വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങളും, വാഹന ഇന്ധന ആവശ്യം ഇവയെല്ലാം ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജന്റെ ആവശ്യം ഉടനടി സൃഷ്ടിക്കേണ്ട മേഖലകളാണ്.

    (RITU BHANDARI-സ്മാഹി ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഗവേഷണ മേധാവിയും മുംബൈ ആസ്ഥാനമായുള്ള പൊതു നയതന്ത്രഞ്ജനുമാണ് ലേഖകൻ. ഈ ലേഖനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്ന വീക്ഷണങ്ങൾ രചയിതാവിന്റേത് മാത്രമമാണ്. പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ നിലപാടിനെ ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ല)
    Published by:Jayesh Krishnan
    First published: